را از خاك ايران بيرون كنند و دولت ايران با انگليس ترك موافقت كند اين عهد - نامه به مهر و امضاى ميرزا شفيع صدر اعظم و حاجى محمد حسينخان امين الدوله اصفهانى كه وزير دويم بود و استيفاى ممالك داشت رسيده به فرانسه بردند . شرح اين عهدنامه مختصرا در ذيل حالات ميرزا شفيع صدر اعظم ذكر شده است . سنهء هزار و دويست و بيست و سه هجرى ، در بيست و هشتم شهر ذيحجة الحرام ،

--> رسيد تا سرانجام مجلس ملى و سناى فرانسه در ماه مه 1804 او را امپراطور خواندند و هنگام جلوس بر تخت 35 سال داشت ، در سال 1806 جنگ با اطريش را شروع كرد و در اولم بر قواى اطريش و در استرليز به قشون‌هاى متحدهء روس و اطريش غلبه كرد . جنگهاى او با اسپانيا در دسامبر 1813 بپايان رسيد و فتوحات وى همچنان تا سال 1814 ادامه داشت و در اين سال فرانسه فرمانرواى قاره اروپا بود . دورهء دوم تاريخ امپراطورى ناپلئون كه به عكس دوران نخست با شكست‌ها و ناكامىهاى متوالى قرين بود . از سال 1814 شروع شد در اين سال وى دوستى خود را با روسيه بهم زد و بروسيه لشكر كشيد و شهر مسكو را فتح و تصرف كرد اما از اين سفرى كه در آغاز فاتحانه مىنمود با لشكرى پراكنده و نيمه‌جان از سرما و قحطى به تلخى بازگشت و در اين لشكركشى لطمات جانكاه ناتوان‌كننده ديد . در ماه مه 1813 به آلمان لشكر كشيد و از آنجا هم شكست خورده به فرانسه مراجعت كرد و سرانجام دول اروپائى متفقا به فرانسه هجوم برده و پاريس را تصرف كردند و ناپلئون را از سلطنت خلع و در 20 آوريل 1814 به جزيرهء الب تبعيد كردند و فرانسه همهء ممالك مفتوحهء خود را از دست داد . ناپلئون پس از دو ماه تبعيد از جزيرهء الب فرار كرده و با هزار تن از سربازان قديمى خود به كشتى نشست و آهنگ فرانسه كرد تا تخت و تاج از دست رفتهء خود را بار ديگر تصرف كند و روز اول مارس در خليج ژوان قدم به خاك فرانسه نهاد و روز بيستم مارس وارد قصر تويلرى شد و مردم فرانسه مقدم او را گرامى داشتند و سلاطين اروپا كه او را دشمن آسايش ملل عالم مىدانستند بدفع او يكدل شدند و سپاهى گران به جنگ او گسيل داشتند ، فرماندهى اين سپاه را بلوخر آلمانى و ولينگتن انگليسى در عهده داشتند بالاخره او را در ميدان واترلو در 18 ژوئن 1815 براى هميشه شكست دادند . نبرد واترلو آخرين جنگ ناپلئون بود و فاتحين اروپائى ، ناپلئون شكست خورده را دستگير و به جزيرهء سنت هلن تبعيد كردند . دوران اخير امپراطورى ناپلئون به حكومت صد روزه معروف است . ناپلئون ايام آخر عمر خود را در جزيرهء سنت هلن به تلخى و ناكامى و سختى گذرانيد و عاقبت در سن 52 سالگى در شب پنجم ماه مه 1821 با بيمارى سرطان معده در تبعيدگاه ، غم‌آلود خود درگذشت . ( از لغت‌نامهء دهخدا )